Klasztor OO. Bernardynów w Przeworsku - Zwiedzanie kościoła - nawa główna i prezbiterium

Zwiedzanie kościoła i klasztoru

Nawa główna i prezbiterium

Zanim przejdziemy do prezbiterium, warto rozejrzeć się po nawie głównej, która mimo że nie obfituje w zabytki, reprezentuje elegancki, czysty styl. Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie dokonanej w 1764 roku przez architekta Jana Degena. Podzielono wtedy jedną nawę na trzy, wybudowano typowo barokowe, ozdobione pilastrami kolumny oraz nowe sklepienie krzyżowe z półokrągłymi arkadami międzynawowymi.

Widok nawy głównej od wejścia

U góry: widok nawy głównej i prezbiterium od strony wejścia.
U dołu: widok z ambony na nawę główną, wejście, chór i organy.

Widok nawy głównej z ambony

Widoczne nad chórem organy są trzecimi organami w naszym kościele. Pierwsze sprawiono w 1593 roku za czasów gwardiana O. Mikołaja z Radomia i umieszczono w prezbiterium, a w roku 1630 przeniesiono je na chór nad wejściem. Drugie organy zbudowano w 1771 roku i służyły do roku 1955, kiedy to sprowadzono i zainstalowano (po przebudowie) obecne. Są to organy 18 głosowe z dwoma manuałami (C0-f3) i pedałem (C1-d0).

Po obu stronach tęczy widać zachowane stare freski. Szczególnie interesujący jest fresk po stronie północnej (lewej), przedstawiający kościół od północnego wschodu – z dawnej drogi do Jarosławia i Lwowa (obecnej ulicy Tatarskiej), wraz z ówczesną bramą miejską. Ciekawostką jest fakt, iż freski te ciągną się dalej na murach, aż na obecny strych. Świadczy to o tym, że pierwotnie kościół był wyższy i miał bardziej stromy dach. Po południowej (prawej) stronie tęczy uwagę zwraca rokokowa ambona.

Fresk z widokiem kościoła

Powyżej: zachowany fresk z widokiem kościoła.
Po prawej: zabytkowa ambona. Na drugim planie ołtarz Św. Franciszka.

Ambona

EpitafiumW przejściu między nawą główną a prezbiterium po stronie północnej znajduje się epitafium Hieronima Leżeńskiego z 1623 roku. U dołu tablicy widać fragment napisu odwróconego do góry nogami, tak jakby porzucono pracę, obrócono tablicę o 180° i zaczęto od nowa. Ten rozpoczęty napis odkryto przy okazji konserwacji epitafium.

Najważniejszym zabytkiem prezbiterium jest barokowy ołtarz główny, ufundowany w latach czterdziestych XVII wieku. Około 1900 roku został gruntownie odnowiony przez przeworskiego rzeźbiarza Antoniego Rarogiewicza, a ponownej renowacji poddano go w roku 2008.

Ołtarz główny z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej Pocieszenia

Ołtarz główny z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej Pocieszenia.

Ołtarz główny - Św. FranciszekW górnej części ołtarza widnieje scena otrzymania przez Św. Franciszka → odpustu Porcjunkuli od Chrystusa i Matki Bożej. Powyżej znajduje się postać zwycięskiego Św. Michała Archanioła. Asystują: po lewej → Św. Bonawentura, po prawej prawdopodobnie → Św. Ludwik z Tuluzy.

W centralnej części ołtarza znajduje się łaskami słynący obraz → Matki Bożej Pocieszenia, pochodzący prawdopodobnie z początków XVII wieku. Na zasuwie umieszczono obraz → Św. Barbary, dzieło → O. Franciszka Lekszyckiego, namalowany w 1646 roku. Powyżej na tarczy napis w języku łacińskim: Ista est speciosa inter filias Jerusalem (Ona jest przepiękna wśród córek Jerozolimy). Szczegółowe opisy zamieszczono na stronach poświęconych Matce Bożej Pocieszenia i Św. Barbarze.

Obraz Marki Bożej Pocieszenia w ołtarzu głównym

U góry: łaskami słynący obraz Matki Bożej Pocieszenia.
U dołu: obraz Św. Barbary.

Obraz Św. Barbary w ołtarzu głównym

Całości dopełniają monumentalne postacie apostołów: po lewej – Św. Józefa, z lilią, po prawej – Św. Jana Ewangelisty, z księgą, w której widnieje pierwsze zdanie jego ewangelii: In principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum, Deus erat Verbum (Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo).

Rzeźba Św. JózefaRzeźba Św. Jana Ewangelisty

EpitafiumPo bokach prezbiterium znajdują się piękne stalle z niepowtarzalnymi ornamentami, wykonane w 1646 roku przez bernardyna, brata Benedykta, odnowione w roku 2009. Warto przyjrzeć się również drzwiom do krużganku z gotyckim portalem o niezwykłej piękności, z łacińską inskrypcją UNUS - UNUM przypominającą o Jedynym Bogu.Zabytkowe stalle
Obok ołtarza znajdują się epitafia z XIX wieku: po stronie północnej rodziny Rosnowskich z Urzejowic i Krowicy a po południowej rodziny Fedorowiczów z Krzeczowic.

Południową ścianę prezbiterium ozdabiają trzy doskonałe obrazy, wykonane przez nieznanych artystów. Są to, patrząc w kolejności od ołtarza: słynni zakonnicy franciszkańscy, Ukrzyżowanie (ufundowany przez rodzinę Łomnickich w 1885 roku) i Zesłanie Ducha Świętego.

Zakonnicy franciszkańscy Obraz Ukrzyżowanie Obraz Zesłanie Ducha Świętego

Na obrazie zakonników franciszkańskich przedstawieni są (od lewej): u góry → Św. Jan Kapistran oraz → Św. Paschalis Baylon, u dołu → Św. Franciszek, → Św. Antoni i → Św. Bernardyn ze Sienny.


Alleluja!
Chwalcie Boga w Jego świątyni,
chwalcie Go na wyniosłym Jego nieboskłonie!
Chwalcie Go za potężne Jego czyny,
chwalcie Go za wielką Jego potęgę!
Chwalcie Go dźwiękiem rogu,
chwalcie Go na harfie i cytrze!
Chwalcie Go bębnem i tańcem,
chwalcie Go na strunach i flecie!
Chwalcie Go na cymbałach dźwięcznych,
chwalcie Go na cymbałach brzmiących:
wszystko, co żyje, niech chwali Pana!
Alleluja!

Ps 150

© 2009 Klasztor OO. Bernardynów w Przeworsku

Powrót